Παροδικη απολεια συνειδησησ

Συγκοπή (Λιποθυμία)

Η συγκοπή, κοινώς λιποθυμία, είναι παροδική απώλεια συνείδησης που οφείλεται σε παροδική μείωση της εγκεφαλικής αιμάτωσης. Συνήθως έχει αιφνίδια έναρξη, σύντομη διάρκεια και πλήρη αυτόματη ανάνηψη. Αν και στις περισσότερες περιπτώσεις είναι καλοήθης — όπως στη νευροκαρδιογενή συγκοπή — σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να αποτελεί ένδειξη σοβαρής καρδιακής αρρυθμίας ή υποκείμενης καρδιοπάθειας.

Η σωστή διαγνωστική προσέγγιση είναι καθοριστική για τη διάκριση μεταξύ αθώων και δυνητικά επικίνδυνων αιτίων. Η λεπτομερής λήψη ιστορικού, η κλινική εξέταση και ο καρδιολογικός έλεγχος επιτρέπουν την ασφαλή κατηγοριοποίηση και την πρόληψη επιπλοκών.

Τι είναι η Συγκοπή;

Η συγκοπή είναι:

παροδική απώλεια συνείδησης
με ταχεία έναρξη
σύντομη διάρκεια
αυτόματη πλήρη αποκατάσταση

Οφείλεται σε παροδική πτώση της αρτηριακής πίεσης ή/και καρδιακής παροχής.

Διακρίνεται σε:

Νευροκαρδιογενή (αγγειοκινητική): Η συχνότερη και συνήθως καλοήθης μορφή.

Ορθοστατική υπόταση: Πτώση πίεσης κατά την έγερση.

Καρδιογενή συγκοπή: Οφείλεται σε αρρυθμίες ή δομική καρδιοπάθεια και μπορεί να είναι σοβαρή.

Ποια είναι τα συμπτώματα;

Συχνά προηγούνται προειδοποιητικά σημεία:

Ζάλη
Αίσθημα θερμότητας
Ναυτία
Εφίδρωση
Θάμβος όρασης

Η απώλεια συνείδησης είναι σύντομη και ακολουθείται από ταχεία ανάνηψη.

Σε καρδιογενή αιτία, μπορεί να μην υπάρχουν προειδοποιητικά συμπτώματα.

Ποιοι παράγοντες αυξάνουν τον κίνδυνο;

Αφυδάτωση
Παρατεταμένη ορθοστασία
Συναισθηματικό στρες
Υπογλυκαιμία
Υποκείμενη καρδιοπάθεια
Αρρυθμίες
Φαρμακευτική αγωγή (αντιυπερτασικά, διουρητικά)

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται όταν υπάρχει:

Οικογενειακό ιστορικό αιφνιδίου θανάτου
Γνωστή καρδιακή νόσος

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η διάγνωση βασίζεται κυρίως στο ιστορικό.

Κλινική αξιολόγηση: περιλαμβάνει μέτρηση αρτηριακής πίεσης σε ύπτια και όρθια θέση.
Ηλεκτροκαρδιογράφημα (ΗΚΓ): αναζητά αρρυθμίες ή διαταραχές αγωγής.
Holter ρυθμού: σε υποψία παροδικής αρρυθμίας.
Υπερηχογράφημα καρδιάς: αξιολογεί δομική καρδιοπάθεια.
Δοκιμασία ανάκλισης (tilt test): σε υποψία νευροκαρδιογενούς συγκοπής.

Ποιες είναι οι θεραπευτικές επιλογές;

Η θεραπεία εξαρτάται από την αιτία.

Νευροκαρδιογενής συγκοπή

Αύξηση πρόσληψης υγρών
Αποφυγή παραγόντων πυροδότησης
Εκπαίδευση σε αντι-συγκοπικούς χειρισμούς

Ορθοστατική υπόταση

Ρύθμιση φαρμακευτικής αγωγής
Σταδιακή έγερση

Καρδιογενής συγκοπή

Αντιμετώπιση αρρυθμίας
Εμφύτευση βηματοδότη ή απινιδωτή, εφόσον ενδείκνυται

Πιθανές επιπλοκές αν δεν αντιμετωπιστεί

Τραυματισμοί από πτώση
Υποτροπιάζοντα επεισόδια
Αιφνίδιος καρδιακός θάνατος (σε καρδιογενείς μορφές)

Η έγκαιρη διάγνωση είναι κρίσιμη για τον αποκλεισμό επικίνδυνων αιτιών.

Μακροπρόθεσμη πρόγνωση

Η πρόγνωση εξαρτάται από την υποκείμενη αιτία.

Η νευροκαρδιογενής συγκοπή έχει καλή πρόγνωση.
Η καρδιογενής συγκοπή απαιτεί στενή παρακολούθηση.

Η σωστή διερεύνηση μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο επιπλοκών.

Πότε πρέπει να απευθυνθείτε σε καρδιολόγο;

Εάν η συγκοπή εμφανιστεί αιφνίδια χωρίς προειδοποίηση
Εάν συνοδεύεται από θωρακικό άλγος ή ταχυκαρδία
Εάν υπάρχει ιστορικό καρδιοπάθειας
Εάν υπάρχουν επαναλαμβανόμενα επεισόδια

Η αξιολόγηση είναι απαραίτητη ακόμη και μετά από ένα μόνο επεισόδιο.

Η εξειδικευμένη προσέγγιση

Η σύγχρονη καρδιολογική προσέγγιση περιλαμβάνει:

Αναλυτική χαρτογράφηση ρυθμού
Εκτίμηση κινδύνου αιφνιδίου θανάτου
Εξατομικευμένη διαγνωστική στρατηγική
Παρακολούθηση σε ασθενείς υψηλού κινδύνου

Στόχος είναι η ασφαλής κατηγοριοποίηση και η πρόληψη επικίνδυνων καρδιακών συμβαμάτων.

Είναι κάθε λιποθυμία επικίνδυνη;

Όχι. Οι περισσότερες συγκοπές, ιδιαίτερα σε νεαρά άτομα χωρίς καρδιολογικό ιστορικό, είναι καλοήθεις. Ωστόσο, όταν η απώλεια συνείδησης συμβαίνει αιφνίδια, χωρίς προειδοποιητικά συμπτώματα ή κατά τη διάρκεια άσκησης, απαιτείται άμεση διερεύνηση.

Ποια είναι η διαφορά συγκοπής και επιληπτικής κρίσης;

Η συγκοπή οφείλεται σε παροδική μείωση αιμάτωσης του εγκεφάλου και συνοδεύεται από ταχεία ανάνηψη χωρίς μετα-επεισοδιακή σύγχυση. Στην επιληπτική κρίση συνήθως υπάρχουν παρατεταμένες σπασμωδικές κινήσεις και περίοδος αποπροσανατολισμού μετά το επεισόδιο.

Αν λιποθύμησα μία φορά, χρειάζεται έλεγχος;

Ναι. Ακόμη και ένα μεμονωμένο επεισόδιο συγκοπής πρέπει να αξιολογείται, ιδιαίτερα αν συνοδεύεται από τραυματισμό, καρδιολογικά συμπτώματα ή οικογενειακό ιστορικό αιφνιδίου θανάτου.

Μπορεί η αφυδάτωση να προκαλέσει συγκοπή;

Ναι. Η μειωμένη ενδαγγειακή κυκλοφορία μπορεί να προκαλέσει πτώση αρτηριακής πίεσης και λιποθυμία, ιδιαίτερα σε ζεστό περιβάλλον ή μετά από παρατεταμένη ορθοστασία.

Πρέπει να ανησυχώ αν έχω επαναλαμβανόμενα επεισόδια;

Ναι. Η ορθοστατική υπόταση — ιδιαίτερα σε ηλικιωμένους ή σε άτομα που λαμβάνουν αντιυπερτασικά — αποτελεί συχνή αιτία συγκοπής.

Πώς μπορώ να προλάβω ένα νέο επεισόδιο;

Η πρόληψη εξαρτάται από την αιτία. Σε νευροκαρδιογενή συγκοπή βοηθούν:
∙ Καλή ενυδάτωση
∙ Αποφυγή παρατεταμένης ορθοστασίας
∙ Εκμάθηση μυϊκών χειρισμών που αυξάνουν την πίεση

Χρειάζεται πάντα φαρμακευτική αγωγή;

Όχι. Στις περισσότερες καλοήθεις μορφές δεν απαιτείται φαρμακευτική παρέμβαση. Η θεραπεία στοχεύει κυρίως στην εκπαίδευση και στην τροποποίηση παραγόντων κινδύνου.

Μπορεί η συγκοπή να είναι ένδειξη σοβαρής καρδιοπάθειας;

Ναι, ιδιαίτερα όταν σχετίζεται με αρρυθμίες, καρδιομυοπάθειες ή δομικές βλάβες της καρδιάς. Για τον λόγο αυτό, ο καρδιολογικός έλεγχος είναι απαραίτητος όταν υπάρχουν ύποπτα χαρακτηριστικά.